Ana Sayfa | Site Ağacı |

Mehmed Emin Vahid Paşa

 

  19. Yüzyıl başlarında yaşamış olan Mehmed Emin Vahid Paşa aslen Kilisli olup babasını kaybettikten sonra annesiyle birlikte İstanbul’a yerleşmiş, annesinin saray baltacısı Osman Hulusi Bey’le evlenmesinin ardından İstanbul'lu olarak tanınmıştır.

   İyi bir tahsil gördükten sonra maliye kalemine girmiş, daha sonra III. Selim döneminde Galata Voyvodası ve Zecriye Muhassılı olan Topal Halil Efendi’ye intisap ederek Zecriye Başkatibi olmuştur. Zecriye Muhassılı Ahmed Efendi’nin azlinden sonra bir süre vekâlet edip daha sonra asil olarak Zecriye Muhassılı olmuştur. Hafız İsmail Paşa’nın sadrazamlığı zamanında (1805-1806) görevden alınmış, onun ayrılmasından sonra yerine geçen Galip Paşa’nın tevcihatında Mevkufatçı olmuştur. Mevkufatçılıktan Nişancılığa getirilen Vahit Paşa, askerî ve siyasî bir ittifak yapmak için Napolyon’a elçi olarak gönderilmiş, çeşitli sebeplerden dolayı başarılı olamamıştır. Daha sonra İngilizlerle barış görüşmeleri için görevlendirilmiş, Çanakkale’ de barış görüşmelerinde sağladığı başarı sebebiyle önce Defter Emini ve daha sonra Rikab Reisü’l-küttâbı görevine getirildi. Üç ay sonra azledilerek Kütahya’ya sürgün edildi (H.1224-M.1809).

  İki yıl kadar Kütahya’da görev yaptıktan sonra Tophane Nazırlığı’ na getirildi. Bir müddet sonra Tersane Emini oldu. Antalya çevresinde eşkıyalık yapan Tekelioğlu İbrahim’in idamından sonra etrafındakileri yakalamak için görevlendirildi. Bu sırada Teke ve Hamid sancakları vezir payesiyle idaresine verildi (H.1229-M.1813-14). Bir müddet sonra Hanya Muhafızlığı’ na getirildi. Burada bir takım sebeplerden dolayı vezirliği elinden alınıp İstanköy adasında ikamet ettirildi. Yunan isyanının ortaya çıkması ve adalara da sıçraması üzerine H.1236-M1820 tarihinde vezirliği iade edilerek Sakız adası muhafızlığına getirildi. Sahildeki bazı kuvvetlerle Sığla sancağı mütesellimi İlyas-zâde İlyas Ağa da maiyetine verildi.

      Vahit Paşa Sakız adasındaki bu isyanın bastırılmasında büyük başarılar göstermiştir. Fakat Kaptan-ı derya Nasuh-zâde Ali Paşa ile araları açılması üzerine Sakız mutasarrıflığından istifa etmiştir. Bir müddet Urla’da kaldıktan sonra Alâiye’ de oturması emredilmiş, daha sonra da Afyonkarahisar’a tayin edilmiştir. Galip Paşa’nın sadrazam olmasından sonra vezirliği iade edilerek 1824’te Halep valisi olmuş, 1826’da vezirliği tekrar alınarak önce Konya’da, daha sonra da Bursa’da görevlendirilmiştir. 1827’de vezirliği iade edilerek giderleri kendisi tarafından karşılanmak üzere 500 kişilik birlikle İstanbul Muhafızlığına getirilmiş, kısa bir süre sonra Bosna valiliğine tayin edilmiştir. Ancak bu göreve gidemeden 1828 yılında vefat etmiş Çanakkale’nin Geyikli köyüne defnedilmiştir.

Eserleri

Mehmed Emin Vahid Paşa’ nın ikisi basılı altı eseri vardır. Bu eserler sırasıyla;

1-  Fransa Sefaretnâmesi

2-  Minhacü’r-Rümat

3- Şerh-i Kaside-i Dimyatiyye

4- Tarih-i Vak‘a-i Cezire-i Sakız

5- Devlet-i Aliyye ile İngiltere Devleti Sûret-i Musâlahası ile İcmâl-i Mükâlemelerini hâvi Takrir Tarzında Risale

6- Avrupa Devletlerini Nâtık Hülâsa’ dır.

Vahid Paşa’nın bu eserlerinden başka kendi eserlerinin çeşitli bölümlerinde divan edebiyatı tarzında şiirleri bulunmaktadır.